Ev Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler: Tapudan Kombiye Kontrol Listesi

Ev alırken önce kâğıda, sonra binaya, en son eve bakın. Tapuda kat mülkiyeti mi kat irtifakı mı yazdığını, binanın iskânı olup olmadığını, tapu kaydında ipotek ya da haciz bulunup bulunmadığını kontrol edin. Binanın yaşını ve yapım dönemini, aidatı ve yönetimi öğrenin. Evi gündüz ve akşam ayrı ayrı görün; nem, ses, güneş ve tesisatı kendi gözünüzle kontrol edin.
Bir evi beğenmek birkaç dakika sürer. Kapıdan girersiniz, salonun ışığı hoşunuza gider, mutfağı hayal edersiniz. Sorun şu ki, beğendiğimiz şeylerin çoğu sonradan değiştirilebilir şeylerdir: boya, mutfak dolabı, perde. Değiştiremeyeceğimiz şeyler ise ilk bakışta görünmez: tapunun türü, binanın yapım kalitesi, ruhsat durumu, kuzeye bakan duvardaki nem. Bu rehberi, ilk heyecanın ardından sorulması gereken soruları sırayla hatırlatmak için hazırladık.
Tapu: kat mülkiyeti mi, kat irtifakı mı?
Apartman dairelerinde tapuda iki farklı ifade görebilirsiniz: kat irtifakı ya da kat mülkiyeti. Aradaki fark önemlidir.
- Kat irtifakı: Bina henüz tamamlanmadan, proje üzerinden verilen haktır. Arsa payına bağlı olarak ileride bağımsız bölüm üzerinde mülkiyet kurulacağını gösterir. Bina bitmiş olsa bile iskân alınmadıysa tapu kat irtifaklı kalabilir.
- Kat mülkiyeti: Bina tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi (iskân) alındıktan sonra kat irtifakının dönüştürülmesiyle kurulur. Bağımsız bölüm üzerinde tam mülkiyet anlamına gelir.
Kat irtifaklı bir daire almak tek başına sorun değildir. Ancak bu, binanın iskânının henüz alınmadığına işaret edebilir. Bu durumda neden alınmadığını sormak gerekir. Bazen yalnızca bürokratik bir eksik vardır, bazen de projeye aykırı bir yapı söz konusudur. İkincisi, ileride kat mülkiyetine geçişi zorlaştırabilir ve kredi kullanımını etkileyebilir.
İskân ve yapı ruhsatı
Yapı kullanma izin belgesi, halk arasındaki adıyla iskân, binanın onaylı projesine uygun tamamlandığını gösterir. İskânı olan bir binada elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri sorunsuz yapılır, bankalar konut kredisi verirken genellikle bu belgeyi arar.
Binanın iskân durumunu ilgili belediyenin imar biriminden öğrenebilirsiniz. Satıcıdan belgenin bir kopyasını da isteyebilirsiniz. Ayrıca evin bugünkü hâlinin projeye uygun olup olmadığına bakın. Balkonun salona katılması, çatı katının sonradan genişletilmesi ya da bodrumdaki bir deponun daireye dönüştürülmesi, projede olmayan değişikliklerdir ve ileride sorun çıkarabilir.
Tapu kaydındaki yükler
Tapu kaydının beyanlar, şerhler ve rehinler bölümünde taşınmaz üzerindeki yükler görünür. İpotek, haciz, ihtiyati tedbir, kira şerhi, intifa hakkı en sık karşılaşılanlardır.
- İpotek: Satıcının konut kredisi ya da başka bir borcu için banka lehine konmuş olabilir. Satış günü borcun kapatılıp ipoteğin kaldırılması planlanmalıdır.
- Haciz: Haciz varken de satış yapılabilir, ama haciz alıcıya geçer. Bu yüzden satıştan önce kaldırılmalıdır.
- İhtiyati tedbir: Devir yasağı içeren bir tedbir varken satış yapılamaz.
- Kira şerhi: Evde şerhli bir kiracı varsa, sözleşme şartları yeni maliki de bağlayabilir.
Güncel tapu kaydını satıcı e-Devlet üzerinden kolayca gösterebilir. Ada, parsel, blok, kat ve bağımsız bölüm numarasının, gezdiğiniz daireyle eşleştiğinden emin olun. Aynı binada aynı katta iki daire varsa hangisinin satıldığı tapuda net yazılıdır.
Bina: yaş, yapım dönemi, deprem
Türkiye'de binaların deprem güvenliği, yapım dönemine ve denetim sürecine göre büyük farklılık gösterebilir. Yapı denetim sistemi 2000'li yılların başında kurumsal hâle geldi, deprem yönetmelikleri de zaman içinde güncellendi. Bu, eski her binanın güvensiz, yeni her binanın güvenli olduğu anlamına gelmez. Ama binanın ne zaman, hangi ruhsatla ve hangi denetimle yapıldığını sormak, alım kararının temel sorularından biridir.
Bakabileceğiniz birkaç şey:
- Ruhsat tarihi ve yapı denetim firması: Belediyeden ya da yöneticiden öğrenilebilir.
- Zemin ve bodrum: Bodrumda su birikmesi, kolonlarda çatlak ya da paslanmış demir izi.
- Sonradan yapılan tadilatlar: Taşıyıcı duvarların kaldırılıp kaldırılmadığı, özellikle zemin kattaki dükkânlarda kolon kesilip kesilmediği.
- Deprem tehlikesi: AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden bölgenin genel tehlike düzeyine bakılabilir.
Şüpheniz varsa bir inşaat mühendisinden binayı yerinde incelemesini isteyebilirsiniz. Binanın deprem performansı konusunda kesin bilgi, ancak yetkili kuruluşların yapacağı teknik incelemeyle elde edilir.
Evi gezerken baktığımız 15 şey
Bir evi gezerken şu maddelere tek tek bakın:
- Duvarların alt ve üst köşelerinde nem, küf ya da kabarmış boya
- Pencere kenarlarında su izi, doğramaların sızdırmazlığı
- Banyo ve mutfakta tavan lekesi (üst kattan su kaçağı işareti)
- Su basıncı: musluğu ve duşu açıp birkaç dakika bekleyin
- Elektrik tesisatı: sigorta kutusunun durumu, prizlerin eskiliği
- Isınma: kombi yaşı ve bakımı, petek sayısı, doğalgaz bağlantısı
- Güneş: salonun ve yatak odalarının hangi yöne baktığı
- Ses: cadde, okul, gece sesleri, komşu daire ve asansör
- Koku: bodrum, çöp alanı ya da yakındaki bir işletme
- Asansör: ruhsatı ve periyodik bakımı
- Çatı ve cephe: son yalıtım ya da onarım ne zaman yapıldı?
- Otopark: kapalı, açık ya da sokak; daireye ait park yeri var mı?
- Depo ya da kömürlük: tapuda daireye ait mi, ortak alan mı?
- Balkonun kapatılmış olması ve projeye uygunluğu
- Gerçek metrekare: tapudaki brüt alan ile kullanım alanı farkı
Evi mutlaka bir kez gündüz, bir kez de akşam saatlerinde görmenizi öneririz. Gündüz güneşi ve ışığı, akşam da sokağın sesini ve aydınlatmasını gösterir. Kış aylarında görülen bir ev, ısınma ve nem konusunda yazın görülen evden çok daha fazla bilgi verir.
Aidat, yönetim ve komşuluk
Apartman yaşamında yönetim, evin kendisi kadar önemlidir. Yöneticiyle kısa bir konuşma yapmanızı öneririz.
- Aylık aidat ne kadar, neleri kapsıyor?
- Birikmiş aidat borcu var mı? Satıcının borcu, devirden önce kapatılmalı.
- Yakın zamanda planlanan büyük bir masraf var mı? Çatı, cephe yalıtımı, asansör yenileme gibi.
- Binanın yönetim planı ve kat malikleri kurulunun aldığı önemli kararlar neler?
Komşuluk konusunda kesin bir kontrol listesi yok, ama binanın girişinin, merdivenlerin ve ortak alanların durumu size apartmanın nasıl yönetildiği hakkında çok şey söyler.
Konum: Niğde'de nelere bakılır?
Niğde, büyükşehirlere göre kısa mesafelerle yaşanan bir şehir. Ama mahalleden mahalleye ihtiyaçlar değişiyor. Kendi günlük rutininize göre düşünün:
- Okul ve üniversite: Çocuklu aileler için okula yürüme mesafesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi'nde okuyan ya da çalışanlar için kampüse ulaşım.
- Hastane ve sağlık: Devlet hastanesine ve aile sağlığı merkezine erişim.
- Toplu taşıma ve ana yollar: Şehir içi ulaşım hatları, Bor yoluna ve otoyol bağlantısına erişim.
- Kış koşulları: Niğde'de kışlar soğuk geçebiliyor. Yokuşlu sokaklar, kapalı otopark imkânı ve binanın ısı yalıtımı bu yüzden önemli.
Selçuk, Nar, Kale, İlhanlı, Sarıköprü gibi merkez mahallelerinden konut ilanları listemizde yer alıyor. Mahalle tercihinde emin olamıyorsanız, aynı bütçeyle farklı mahallelerdeki seçenekleri yan yana görmek karar vermeyi kolaylaştırır. Satılık ve kiralık konut ilanlarımızı bu gözle inceleyebilirsiniz.
Fiyat, kredi ve masraflar
Fiyatı değerlendirirken aynı mahallede, benzer yaş ve büyüklükteki dairelerin ilan ve satış fiyatlarına bakın. İlan fiyatı ile gerçekleşen satış fiyatı aynı şey değildir. Bir evin değerini neyin belirlediğini merak ediyorsanız değerleme rehberimize göz atabilirsiniz.
Konut kredisi kullanacaksanız banka, evin değerini belirlemek için lisanslı bir değerleme uzmanına ekspertiz yaptırır. Kredi tutarı bu değere göre belirlenir. İskân, kat mülkiyeti ve projeye uygunluk konuları ekspertizde de karşınıza çıkar.
Bütçenizi yaparken satış bedelinin dışında şunları da hesaba katın: alıcı payı tapu harcı (binde 20), döner sermaye ücreti, alıcı adına yeni DASK poliçesi, varsa hizmet bedeli, taşınma ve küçük tadilat masrafları. Ayrıntılar tapu harcı ve masrafları rehberimizde.
Sık sorulan sorular
Kat irtifaklı daire alınır mı?
Alınabilir. Ancak iskân alınıp alınmadığını ve alınmadıysa nedenini öğrenin. Projeye aykırılık varsa ileride kat mülkiyetine geçiş ve kredi kullanımı zorlaşabilir.
İskânsız ev almanın riski nedir?
Aboneliklerde, kredi kullanımında ve ileride satışta sorun çıkabilir. Binanın projeye uygun olmadığı durumlarda yasal yaptırımlar da gündeme gelebilir. Neden iskân alınmadığını mutlaka sorun.
Evin tapusunda ipotek varsa ne olur?
İpotek, satış günü borcun kapatılmasıyla kaldırılabilir. Bu işlem genellikle banka ile koordineli yapılır. Ödeme ve ipotek fekki sırası önceden netleştirilmelidir.
Ev alırken en çok hangi hata yapılıyor?
Evi tek bir kez, gündüz ve heyecanla görmek. İkinci bir ziyaret, özellikle akşam ya da kışın, nem, ses ve ısınma konusunda ilk ziyarette fark edilmeyen şeyleri ortaya çıkarır.
Binanın depreme dayanıklı olup olmadığını nasıl anlarım?
Ruhsat tarihi, yapı denetim süreci ve binanın görünen durumu bir fikir verir. Kesin bilgi için bir inşaat mühendisine ya da yetkili kuruluşlara teknik inceleme yaptırmanız gerekir.
Ev almak, hayatın en büyük kararlarından biri. Acele etmeyin, sorularınızı sorun ve cevapları belgeyle teyit edin. Gezdiğiniz bir ev hakkında içinize sinmeyen bir şey varsa bizimle paylaşın. Gerekirse gösterime birlikte gidelim.
Niğde'de bir mülke bakıyor ya da elinizdekini satmak istiyorsanız konuşalım. Tapu, imar ve fiyat konusunda aklınıza takılanı soracağınız bir ofis olarak buradayız.
WhatsApp'tan yazın0532 158 68 51Güncel ilanlarBu konuyla ilgili güncel ilanlar
Bunları da okuyun
- Mevzuat Bilgi Sistemi · 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
- AFAD · Türkiye Deprem Tehlike Haritası
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali görüş yerine geçmez. Oran, ücret ve mevzuat zamanla değişebilir. İşlem yapmadan önce ilgili kurumdan güncel bilgiyi teyit edin. Son kontrol: 21 Kasım 2026.